EDITORIAL από τον Ηλία Kανέλλη

Caru cu Bere

Όταν ήμουν παιδί, το μόνο που ήξερα για τη
ρουμανία ήταν ο δράκουλας – κι αυτό από τις
αμερικανικές ταινίες. μεγαλώνοντας, έμαθα
για έναν άλλο δράκουλα, όπως τον ήθελε μια
συγκεκριμένη πολιτικοποίηση της δεκαετίας
του 1970, τον κομμουνιστή ηγέτη της χώρας
Νικολάε τσαουσέσκου, ο οποίος στα 1989
ανατράπηκε από εξαγριωμένα με την πολιτεία του
πλήθη και, στην προσπάθειά του να διαφύγει,
συνελήφθη, πέρασε από υποτυπώδη δίκη και
εκτελέστηκε.
πρωτοπήγα στη ρουμανία λίγο καιρό μετά την ευφορία
της δικής της μεταπολίτευσης. το Βουκουρέστι ήταν μια
φτωχή πόλη που προσπαθούσε να ζήσει. θυμάμαι τα
συστατικά της ζωής: κρύο, φτώχεια, υπέροχα κτίρια που
γκρεμίζονταν από την αφροντισιά, φοιτητές που
οραματίζονταν την ευρώπη, διδακτορικά και δόξα, ένα
φοβερό εθνικό θέατρο, ένα για διαφορετικούς λόγους
φοβερό εβραϊκό θέατρο και μια σούπερ μπυραρία με
αμαρτωλά πιάτα προσιτά κυρίως στους ξένους και
φοβερές ξανθές και μαύρες – το Caru cu Bere, από το
1899, 20 χρόνια μετά την ίδρυσή του, σε ένα απίστευτο
μπαρόκ κτίριο διακοσμημένο με τεράστια φρέσκο που
αναπαριστούν σκηνές κυνηγιού. θυμάμαι ακόμα το
φοβερό «παλάτι» του τσαουσέσκου, που δεν πρόλαβε
να το χαρεί, και μια τεράστια γειτονιά-φάντασμα, γεμάτη
ατελείωτα γιαπιά και σκέλεθρα γερανών που
σκούριαζαν – ήταν η γειτονιά των ευνοουμένων του, της
νομενκλατούρας του…
τότε πρωτοείδα την ηθοποιό μάγια μόργκενστερν.
κρατούσε μια παράσταση για ένα ρόλο στο εβραϊκό
θέατρο, ένα ιδιότυπο καμπαρέ με τίτλο Λόλα Μπλάου, κι
όποιος το έβλεπε ήθελε να το ξαναδεί. θυμάμαι, η
παρέα μας, μερικοί Έλληνες, πήγαμε και βρήκαμε την
ηθοποιό, την καλέσαμε να έλθει στην ελλάδα, η Λόλα
Μπλάου ανέβηκε με μεγάλη επιτυχία στην αθήνα, στο
θέατρο σφενδόνη. αν δεν τα μπερδεύω, μετά από μια
αθηναϊκή παράσταση της ζήτησε ο αγγελόπουλος να
παίξει στο Βλέμμα του Οδυσσέα, τη βαλκανική του
οδύσσεια.
Ξαναθυμήθηκα τη δική μου βαλκανική οδύσσεια
διαβάζοντας τη συνέντευξη του ρουμάνου σκηνοθέτη
κριστιάν μουντζίου που φιλοξενείται στις επόμενες
σελίδες του Πρώτου Πλάνου. μου αρέσουν οι σκέψεις
του. είναι προφανώς ιδιότυπα δημιουργικός, λατρεύει
την κωμωδία, αλλά επειδή έχει αρχίσει να ενδιαφέρεται
για την απήχηση των ταινιών του την παραμερίζει
κάπως, επειδή δεν περνάει το ιδιότυπο ρουμανικό
χιούμορ στις ξένες κουλτούρες – στη διεθνή αγορά.
είναι φως φανάρι. η ρουμανία έχει αφήσει πίσω της τα
πέτρινα χρόνια του καθεστώτος τσαουσέσκου και τις
δυσκολίες της μετάβασης. κι οι ρουμάνοι καλλιτέχνες,
ευρωπαίοι πια, το παλεύουν, διεκδικούν τη ζωή τους και,
ταυτόχρονα, την ευρώπη και τον κόσμο, είναι
εξωστρεφείς και επικοινωνιακοί.
Όπως ήμασταν κι εμείς πριν από την κρίση – κι όπως
χρειάζεται να παραμείνουμε, για να είμαστε
παρεμβατικοί και αξιόπιστοι τώρα, στα δύσκολα, και
αύριο, στα ακόμα πιο δύσκολα της ανασυγκρότησης.
Ξεκινώντας πάντα από τα σταθερά: την πίστη μας στις
δυνάμεις μας και, γι’ αυτό, την πίστη μας στον
ανταγωνισμό. εβίβα.
 (Από την εφημερίδα ΠΡΩΤΟ ΠΛΑΝΟ του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης)